Wikidex

CỰ NHÂN HUYỀN THOẠI: BIỂU TƯỢNG VÀ ẨN DỤ

Những Pokémon Regi, còn được gọi là Cự Nhân Huyền Thoại [Legendary Giants], dễ thấy đều được lấy cảm hứng từ hình tượng Golem trong truyền thống Do Thái. Những Pokémon khác cũng có chung nguồn gốc với các Regi là Golem, Golett và Golurk. Về cơ bản, tất cả chúng đều mang hình tượng những sinh vật nhân tạo, nhưng cái tên “Golem” thì được gợi ý rõ ràng ngay trong tên gọi của chúng luôn.

Vậy Golem trong truyền thống Do Thái thực sự là gì?

Từ golem có nguồn gốc từ tiếng Hebrew. Trong Kinh Thánh Hebrew, từ này được dùng để chỉ một thứ gì đó chưa được định hình hoặc chưa hoàn thiện. Về sau, từ này còn mang nghĩa tiêu cực chỉ một kẻ ngốc, vụng về hoặc chậm chạp. Và bạn thấy đấy, ba Regi đầu tiên của Thế hệ 3 đều có chỉ số Tốc độ chỉ 50, khiến chúng trở thành những Pokemon Huyền Thoại [Legendary Pokemon] chậm chạp bậc nhất.

Từ khái niệm đó, Golem trong văn hóa dân gian Do Thái phát triển thành hình tượng một sinh vật nhân tạo được con người tạo ra từ vật chất vô cơ, phổ biến nhất là đất sét hoặc bùn. Nó thường mang hình dáng giống con người nhưng ban đầu hoàn toàn vô tri và không có dấu hiệu của sự sống.

Các Regi cũng có điểm tương đồng rất rõ. Regigigas được cho là đã nhào nặn ra Regirock từ đá, Regice từ băng và Registeel từ mắc ma (chứa kim loại). Tuy nhiên, hai thành viên xuất hiện về sau lại có sự khác biệt đáng kể: Regieleki được tạo ra từ năng lượng điện, còn Regidrago được tạo ra từ năng lượng rồng. Sự chuyển đổi từ vật chất vô cơ sang dạng năng lượng phần nào lý giải vì sao Regieleki và Regidrago không còn sở hữu đặc tính Cơ Thể Tinh Khiết [Clear Body] như ba Regi nguyên bản, đồng thời chúng có tốc độ vượt trội hơn hẳn.

Theo truyền thuyết, những Golem thường được tạo ra bởi một người Do Thái vô cùng sùng đạo, đặc biệt là những học giả hoặc giáo sĩ có kiến thức sâu rộng về Kabbalah – một hệ thống huyền học của Do Thái giáo. Hiểu đơn giản, nếu một người nắm được những bí mật thiêng liêng của ngôn ngữ Hebrew và danh xưng của Chúa, họ có thể mô phỏng một phần quyền năng sáng tạo của Đấng Tối Cao. Và nên nhớ, Regigigas cũng có Hệ Thường giống Arceus và sở hữu quyền năng tạo ra những Pokemon hoàn toàn mới – một kỳ tích mà gần như chỉ có Arceus mới thực hiện được.

Trên khuôn mặt của mỗi Regi đều có 7 chấm sáng được sắp xếp thành những mẫu ký hiệu khác nhau, rõ ràng gợi liên tưởng đến chữ nổi Braille – hệ thống chữ dành cho người khiếm thị, thứ người chơi sẽ liên tục bắt gặp khi giải những câu đố để tìm đến nơi ở của chúng. Tuy nhiên, những mẫu chấm này không trùng khớp với bất kỳ ký tự Braille nào được biết. Vì vậy, những chấm trên mặt Regi có thể còn được lấy cảm hứng từ những ký hiệu thiêng liêng được dùng trên cơ thể Golem, thay vì đơn thuần chỉ là Braille.

Cụ thể, truyền thuyết về Golem Prague kể rằng Rabbi Judah Loew ben Bezalel, một giáo sĩ Do Thái thường được gọi là Rabbi Loew, đã tạo ra một Golem từ đất sét để bảo vệ cộng đồng Do Thái tại Prague. Một mô-típ nổi tiếng trong truyền thuyết này là chữ אמת (emet), có nghĩa là “sự thật”, được viết trên trán Golem. Dấu ấn này giúp Golem trở nên sống động và tuân theo mệnh lệnh của người tạo ra nó.

Liên hệ với thế giới Pokemon, các Regi cũng được cho là đã từng sống chung với con người, bảo vệ họ và thậm chí được con người tôn thờ. Điều này giải thích vì sao chúng không sở hữu đặc tính Áp Lực [Pressure], vốn thường gắn với nhiều Pokemon Huyền Thoại có địa vị thần thánh, cho thấy chúng có mối quan hệ gần gũi với con người hơn. Và trong anime, Regigigas còn được thể hiện là có khả năng điều khiển những Regi do chính mình tạo ra ngay cả khi chúng đã được con người thu phục, càng củng cố vai trò chủ nhân của Regigigas đối với các Regi dưới trướng của mình, tương tự cách các giáo sĩ điều khiển và dẫn dắt Golem trong những truyền thuyết về chúng.

Điều thú vị là chỉ cần xóa chữ cái đầu tiên א (aleph) của từ אמת (emet), nó sẽ trở thành מת (met), nghĩa là “chết”. Và đó cũng chính là cách đưa Golem từ một sinh vật sống trở lại thành một hình thể vô tri như ban đầu.

Cũng trong truyền thuyết Prague, có một lần Rabbi Loew quên vô hiệu hóa Golem trước khi ngày Sabbath bắt đầu (ngày nghỉ thiêng liêng hằng tuần của người Do Thái, kéo dài từ hoàng hôn thứ Sáu đến hoàng hôn thứ Bảy). Golem khi đó mất kiểm soát và bắt đầu phá hoại mọi thứ xung quanh. Rabbi Loew buộc phải chạy đến và xóa đi chữ cái thiêng trên cơ thể nó, khiến Golem ngừng hoạt động. Sau đó, ông đem cơ thể Golem cất trên tầng áp mái của Old New Synagogue, đồng thời cấm người khác tiếp cận và thậm chí cho tháo bỏ cầu thang dẫn lên gác mái.

Điều này cũng trùng khớp với câu chuyện về các Regi. Dù từng được con người tôn thờ, chúng cuối cùng lại bị chính con người phong ấn vì lo sợ sức mạnh của mình. Mỗi Regi được giam giữ trong những di tích cổ riêng:

  • Registeel thì bị phong ấn tại Lăng Mộ Cổ [Ancient Tomb] (Hoenn) và Di Tích Sắt Đen [Iron Ruins] (Sinnoh & Galar).
  • Regirock thì bị phóng ấn tại Di Tích Sa Mạc [Desert Ruins] (Hoenn), Di Tích Núi Đá [Rock Peak Ruins] (Sinnoh & Galar).
  • Regice thì bị phong ấn tại Hang Hòn [Island Cave] (Hoenn), Di Tích Núi Băng [Iceberg Ruins] (Sinnoh & Galar).
  • Regieleki và Regidrago thì bị phong ấn tại Di Tích Quyết Định [Split-Decision Ruins] (Galar).
  • Regigigas thì bị phong ấn tại Thần Điện Snowpoint [Snowpoint Temple].

Và cũng giống như Golem chỉ có thể được đánh thức hoặc vô hiệu hóa thông qua những nghi thức đặc biệt, các Regi cũng bị con người phong ấn và chỉ có thể được đánh thức khi thực hiện đúng những cơ chế mở khóa được để lại trong các di tích cổ. Riêng Movie 11 cho thấy Regigigas có thể chủ động phá bỏ phong ấn của chính mình. Điều này đặt ra một khả năng là Regigigas có thể đã tự phong ấn để kìm hãm sức mạnh của chính mình nhằm tránh gây nguy hiểm cho con người.

Một giả thuyết lâu đời cho rằng Hoenn còn ẩn chứa một lớp chủ đề về năng lượng hạt nhân và ký ức chiến tranh, bên cạnh chủ đề môi trường vốn đã rất rõ ràng trong Thế hệ 3. Hoenn được xây dựng dựa trên Kyushu, hòn đảo phía Nam Nhật Bản, nơi có Nagasaki cùng nhiều địa danh gắn liền với lịch sử chiến tranh. Đáng chú ý, vào năm 2000, Nhật Bản ban hành Luật về phương pháp xử lý cuối cùng chất thải phóng xạ đặc biệt. Chỉ hai năm sau, vào năm 2002, Pokemon Thế hệ 3 chính thức ra mắt tại Nhật Bản. Và Và những Pokemon Regi khi ấy lại sở hữu hàng loạt chi tiết trùng hợp không tưởng.

  • Cả Regirock, Regice và Registeel đều học Bùng Nổ [Explosion] ngay từ Lv.1 trong Thế hệ 3. Đây là một chi tiết rất kỳ lạ, bởi ngay thời điểm đó, đây đã là chiêu thức có sức công phá lớn nhất trò chơi, nhưng cả ba Regi lại có thể sử dụng nó ngay từ khi được bắt gặp. Về sau cả 5 Regi đều được đồng bộ ở Lv.78,
  • Chúng cũng đều học Chùm Tia Hủy Diệt [Hyper Beam] ở Lv.89 kể từ Thế hệ 4, gợi đến ngày 9 tháng 8, ngày quả bom nguyên tử được thả xuống Nagasaki. Về sau, cả 5 Regi được đồng bộ ở Lv.72
  • Cả 6 Regi còn học được Sức Mạnh Nguyên Thủy [Ancient Power], có tên tiếng Nhật là 原始の力 (genshi no chikara). Cụm từ này đồng âm với 原子の力, nghĩa là “sức mạnh nguyên tử”.
  • Người chơi phải dùng Độn Thổ [Dig] để tiến vào Thạch Thất Tuyên Cáo [Sealed Chamber], một công trình nằm sâu dưới lòng đất. Hình ảnh này gợi liên tưởng đến những công trình bị chôn vùi và các hầm trú ẩn trong thời kỳ chiến tranh. Sau đó, người chơi phải giải những chỉ dẫn bằng chữ nổi. Cuối cùng, câu đố yêu cầu đặt Relicanth ở đầu đội hình và Wailord ở cuối để đánh thức ba Regi. Hai Pokémon này lại được cho là gợi liên tưởng đến hình dáng của Little Boy và Fat Man, hai quả bom nguyên tử từng được thả xuống Hiroshima và Nagasaki.
  • Và nếu những chấm trên cơ thể các Regi thực sự được đọc như các ký tự hiện đại, chúng lại có thể tạo thành H (Regirock), T (Regice), O (Registeel), ghép lại là HTO – công thức thường dùng để biểu thị nước chứa đồng vị phóng xạ tritium.
  • Regigigas thì được tìm thấy tại Thần Điện Snowpoint [Snowpoint Temple] ở Sinnoh. Sinnoh vốn được xây dựng dựa trên Hokkaido, và khu vực cực Bắc của vùng này tương ứng với Wakkanai, nơi có nhiều công trình tưởng niệm nạn nhân trong thế chiến thứ hai.

Cuối cùng, một trong những giả thuyết thú vị nhất về những Cự Nhân Huyền Thoại này cho rằng mỗi Regi đại diện cho một thời kỳ trong lịch sử phát triển của Trái Đất và con người, được thể hiện thông qua chính vật chất hoặc biểu tượng cấu thành nên cơ thể chúng.

  • Regice, có thể đại diện cho Kỷ Băng hà [Ice Age], gồm những giai đoạn khí hậu lạnh giá khiến các lớp băng lớn bao phủ nhiều khu vực trên Trái Đất.
  • Regirock, đại diện cho Thời kỳ Đồ đá [Stone Age], kéo dài từ khi con người bắt đầu sử dụng công cụ bằng đá cho đến khi luyện kim xuất hiện Đây là thời kỳ con người chủ yếu sử dụng đá để chế tạo công cụ và vũ khí phục vụ săn bắt, lao động và sinh tồn.
  • Registeel, đại diện cho Thời kỳ Kim loại [Metal Age], bắt đầu khi con người học cách luyện và sử dụng kim loại. Thời kỳ này thường được chia thành Thời kỳ Đồng đá [Copper Age], Thời kỳ Đồ đồng [Bronze Age] và Thời kỳ Đồ sắt [Iron Age], đánh dấu quá trình con người ngày càng làm chủ kỹ thuật luyện kim và tạo ra những công cụ, vũ khí cùng vật dụng bền chắc hơn.
  • Regidrago có thể đại diện cho Thời Trung Cổ [Middle Ages], thường được tính từ khoảng thế kỷ V đến cuối thế kỷ XV ở châu Âu. Đây là giai đoạn văn hóa châu Âu chịu ảnh hưởng mạnh của tôn giáo, tín ngưỡng và các truyền thuyết dân gian, với những câu chuyện về rồng, phù thủy và các sinh vật huyền bí xuất hiện phổ biến. Có lẽ đó cũng là lý do con người ngăn cản Regidrago hoàn thiện, phản ánh nỗi sợ hãi của con người thời đó trước những thế lực huyền bí mà họ không thể lý giải.
  • Regieleki đại diện cho Thời kỳ Hiện đại [Modern Era], đặc biệt là giai đoạn từ Cách mạng Công nghiệp thế kỷ XVIII cho đến ngày nay. Việc con người khám phá và khai thác điện năng đã mở đường cho sự phát triển vượt bậc của điện tử, viễn thông và công nghệ hiện đại. Sự tiến bộ này được phản ánh trực tiếp qua đặc tính Bóng Bán Dẫn [Transistor] của Regieleki, gợi đến những linh kiện bán dẫn nền tảng của thời đại điện tử. Tuy nhiên, công nghệ càng phát triển thì những rủi ro đi kèm cũng càng lớn. Có lẽ vì vậy mà con người phải dùng những vòng cách điện để kìm hãm nguồn năng lượng khổng lồ bên trong Regieleki.

Vậy Regigigas nằm ở đâu trong tất cả những thời kỳ này?

Có lẽ Regigigas thuộc về thời kỳ nguyên thủy của Trái Đất, trước cả khi những thời kỳ của con người bắt đầu. Nó không đại diện cho một vật chất hay nền văn minh cụ thể, mà tượng trưng cho quá trình kiến tạo và định hình thế giới. Theo truyền thuyết, Regigigas từng dùng những sợi dây khổng lồ để kéo các lục địa về vị trí hiện tại, hình ảnh hóa quá trình những khối đất đá khổng lồ dịch chuyển và hợp nhất để tạo nên thế giới như ngày nay. Ngay cả thiết kế của nó cũng phản ánh giai đoạn này: những mảng xanh lởm chởm trên cơ thể có thể được xem như thảm thực vật nguyên sơ, tượng trưng cho sự sống bắt đầu xuất hiện sau khi thế giới được định hình.